معرفی انواع خوراک دام
💠 علوفه ها 💠
هرگونه خوراک گیاهى و پرحجم که ارزش غذایى داشته باشد و خوش خوراک هم باشد، علوفه نام دارد.
یونجه یابیده: این علوفه ارزش غذایى زیادى دارد. یونجه به عنوان یک غذاى عالى در تغذیه دام به خصوص براى گاو شیرى استفاده میشود. پروتئین و کلسیم بالاى این علوفه نشانه مرغوب بودن آن است. زمان برداشت یونجه وقتى است که یک سوم بوته ها به گل بنشینند. در جیره غذایى گاو شیرى، بین دو تا چهار کیلوگرم یونجه در روز کافى و مناسب است.
علف باغ: این علف در تغذیه گاو شیرى و پروارى استفاده میشود. به دلیل داشتن رشته هاى بلند، نشخوار دام ها را زیاد مىکند. به علاوه در گاوهاى شیرى باعث بیشتر شدن چربى شیر میشود. براى جلوگیرى از خارج شدن سریع خوراک هاى آردى از بدن دامهاى پروارى از این علوفه استفاده مىکنند.
کاه:به علت خشک و پُرحجم بودن، ارزش غذایى زیادى براى دام ها ندارد. از نظر ارزش غذایى، کاه جو از کاه گندم بهتر است. همچنین کاه گندم از کاه برنج بهتر است. براى دامهاى سنگین بهتر است که کاه به صورت رشته هاى بلند باشد. مصرف کاه باید کم و به مقدار لازم باشد. هر چه مقدار این علوفه در جیره غذایى دامها بیشتر باشد، جلوى هضم و مصرف بیشتر غذا را میگیرد.
اگر کاه و علوفه هاى مانند آن به صورت غنى شده به دامها داده شوند. ارزش غذایى بیشتر میدارند. براى گاوهاى خشک میتوان مقدار بیشترى از این علوفه در جیره غذایى قرار داد.
💠 خوراکهاى فشرده شده یا کنسانتره دامى 💠
علوفه هاى آردى و خوراک هایى که از رشته هاى کمى تشکیل شده اند را خوراک هاى کنسانتره اى میگویند. وقتى مقدار مشخصى از ماده هایى مانند جو، سبوس، تفاله چغندر قند، کنجاله تخم پنبه را با تکمیل کننده هاى معدنى و ویتامینى مخلوط کنند، خوراک کنسانتره تهیه میشود.
براى برطرف کردن نیاز غذایى دامهایى که تولید بالایى دارند، علاوه بر علوفه باید مقدار مشخصى از کنسانتره دامى هم استفاده کرد. به گاوهاى بومى و دورگ روستایى که بیشتر از هشت کیلوگرم شیر تولید میکنند، باید مقدار مشخصى کنسانتره دامى داد.
به دامداران عزیز سفارش میشود اگر خوراک را از کارخانه خریدارى میکنند، در هنگام تهیه و مخلوط کردن کنسانتره در کارخانه حضور داشته باشند. به این ترتیب، میتوانند کنترل کنند که از هر ماده اى به مقدار مشخص و لازم در کنسانتره مخلوط شده است و جلوى هرگونه تقلب گرفته شود.
براى تهیه کنسانتره به وسیله خود دامدار، میتوانید از دستور زیر استفاده کنید. این دستور براى گاو شیرى که بین ده تا پانزده کیلوگرم شیر تولید میکند، مناسب است.
مقدار جو سى و پنج تا چهل درصد، سبوس گندم سى تا سى و پنج درصد، تفاله چغندر قند هشت تا ده درصد،، نمک نیم درصد و سبوس برنج شش تا هشت درصد باید باشد. به این ماده ها مقدارى کربنات کلسیم یا دی کلسیم فسفات هم اضافه مىکنند.
براى گاوهاى شیرى روستایى که تولید شیر آنان به هفت تا هشت کیلوگرم مىرسد، لازم نیست که از کنسانتره استفاده کنید. با علوفه هاى مرغوب میتوان نیاز غذایى این دامها را برطرف کرد. ولى براى گاوهایى که در روز بیشتر از هشت کیلوگرم شیر تولید مىکنند، باید از کنسانتره استفاده کرد.
براى این گاوها در برابر هر یک کیلوگرم شیر تولیدى، نیم کیلوگرم کنسانتره دامى لازم است. براى مثال اگر گاوى چهارده کیلوگرم شیر تولید میکند، باید روزانه هفت کیلوگرم کنسانتره به اضافه مقدار لازم علوفه تازه و مرغوب بخورد.
تغییر جیره غذایى دام باید با احتیاط کمک انجام شود. تا باعث کم شدن تولید نشود. اگر در غذاى دام از ضایعات استفاده میشود باید با توجه به نوع ماده افزودنى از مقدار کنسانتره کم کرد.
علوفه هاى سبز، رطوبت زیادى دارند. به همین دلیل دو تا سه برابر علوفه هاى خشک باید مصرف شوند. اگر بتوان علوفه و کنسانتره را به طور کامل مخلوط کرد، خیلى مناسب است. اگر این کار انجام نشد، سعى کنید فاصله زمانى بین تغذیه با علوفه و کنسانتره خیلى کم باشد.
💠 نکته هاى مهم در تغذیه مخلوط علوفه و کنسانتره 💠
🔹براى گاوهاى شیرى روستایى که تولید شیر آنان به هفت تا هشت کیلوگرم میرسد، لازم نیست که از کنسانتره استفاده کنید. با علوفه هاى مرغوب میتوان نیاز غذایى این دام ها را برطرف کرد. ولى براى گاوهایى که در روز بیشتر از هشت کیلوگرم شیر تولید مىکنند، باید از کنسانتره استفاده کرد.
🔹براى این گاوها در برابر هر یک کیلوگرم شیر تولیدى، نیم کیلوگرم کنسانتره دامى لازم است. براى مثال اگر گاوى چهارده کیلوگرم شیر تولید مىکند، باید روزانه هفت کیلوگرم کنسانتره به اضافه مقدار لازم علوفه تازه و مرغوب بخورد.
🔹تغییر جیره غذایى دام باید با احتیاط کم کم انجام شود. تا باعث کم شدن تولید نشود. اگر در غذاى دام از ضایعات استفاده مىشود باید با توجه به نوع ماده افزودنى از مقدار کنسانتره کم کرد.
علوفههاى سبز، رطوبت زیادى دارند. به همین دلیل دو تا سه برابر علوفه هاى خشک باید مصرف شوند. اگر بتوان علوفه و کنسانتره را به طور کامل مخلوط کرد، خیلى مناسب است. اگر این کار انجام نشد، سعى کنید فاصله زمانى بین تغذیه با علوفه و کنسانتره خیلى کم باشد.
🔹براى بیشترشدن مقدار تولیدشیره میتوان تا حدودى از کنسانتره دامى استفاده کرد. مصرف زیاد کنسانتره باعث کمشدن چربى شیر میشود. در این حالت باید از علوفه هاى مرغوب با رشته هاى بلند و کنجاله تخم پنبه استفاده کرد.